spacer
spacer
Một số Dị vật trong tai mũi họng thường gặp ở trẻ em

Một số Dị vật trong tai mũi họng thường gặp ở trẻ em

15:21 | 17/09/2012
Các cơ quan của tai mũi họng là các hốc rỗng nằm ở vùng đầu mặt cổ - vùng ngã tư đường ăn và thở. Dị vật lọ vào tai mũi họng sẽ gây ra nguy hiểm về tính mạng cho trẻ nhỏ.

Cơ quan tai, mũi, họng đảm bảo cho chúng ta hai chức năng sống rất quan trọng là ăn (dinh dưỡng) - đảm bảo nuôi sống cơ thể, và thở (hô hấp) - đảm bảo cung cấp đủ khí ôxy cho cơ thể sống và hoạt động. Mọi sự tắc nghẽn của các đường dẫn thông thường này đều ảnh hưởng đến một trong hai chức năng quan trọng đó. Sự tắc nghẽn đó do nhiều nhóm nguyên nhân, có thể phân chia đơn giản ra hai loại lớn:

- Nhóm bệnh lý: như viêm, nhiễm trùng gây ra phù nề hẹp hốc mũi, eo họng, thanh quản, khí, phế quản phổi… như viêm mũi họng cấp, viêm VA, viêm họng Amyđan cấp, quá phát Amyđan, phế quản phế viêm, hen phế quản.... Hay do các khối u lành, ác tính của vùng tai mũi họng.

- Nhóm tai nạn: do chấn thương làm phù nề, biến dạng, tụ máu…Một nhóm nhỏ do tai nạn thường gặp ở trẻ em: đó là dị vật bị "nhét" vào hốc mũi, ống tai ngoài, hay lọt vào sâu trong họng, thực quản, thanh - khí - phế quản.

Mùa nghỉ hè của các con em chúng ta đã tới, thời gian dành cho nghỉ - chơi đùa nhiều hơn học tập, cũng là thời gian các bác sĩ tai mũi họng phải gắp nhiều dị vật hơn. Chúng ta cùng nhắc lại một số loại dị vật thường gặp trong tai mũi họng ở trẻ em nhé.

1. Dị vật mũi

Trẻ chơi nghịch, đùa nhau, tự đút vào mũi những dị vật thường là các loại đồ chơi nhưnhững hạt tròn: ngô, lạc, hay cúc áo, viên bi nhựa, cũng có khi là các mảnh nhựa, giấy ăn vo tròn… Có những trẻ kể ngay với người lớn, cô giáo, người nhà. Một số vì sợ hãi rồi quên đi, bỏ sót.

Các dị vật mũi sẽ gây ra tắc mũi, thường gặp ở một bên mũi. Dị vật xù xì, sắc nhọn có thểlàm xước niêm mạc mũi gây ra chảy ít máu lẫn mũi -  thường tự cầm. Dị vật để lâu sẽ gây viêm nhiễm trùng làm mủ đục thối, ở một bên mũi. Những dị vật để quá lâu gây sùi viêm bao quanh dị vật dễ nhầm lẫn với khối u hốc mũi. Chúng tôi đã gặp một số trường hợp sót dị vật tới ngoài 20 tuổi (bệnh nhân không nhớ bị từ khi nào) - "Khối u dị vật" đó bị can - xi hoá cứng như "Sỏi mũi".

Gặp dị vật mũi: Gia đình không nên tự móc, đẩy vào sâu hay bắt trẻ xì, hít vào vì có thể gây ra nguy hiểm khi dị vật trơn tròn bị tụt vào sâu và có thể hít vào trong đường hô hấp (thanh - khí - phế quản) có thể gây ngừng thở, ngạt thở.

Hãy nhanh chóng đưa trẻ tới các cơ sở khám - chữa tai mũi họng. Với các dụng cụ soi mũi và Pince - móc lấy dị vật, các bác sĩ sẽ giúp lấy dị vật tương đối dễ dàng. Một số dị vật to sẽ được gây mê nhanh để lấy dị vật, tránh gây chẩy máu và tổn thương niêm mạc hốc mũi.

2. Dị vật đồng xu ở miệng thực quản

Từ khi xuất hiện đồng tiền xu kim loại, các bác sĩ TMH "lại có nhiều việc để làm". Đó là gắp các đồng 5000, 500 ở miệng thực quản (đoạn thực quản nối với họng). Vùng miệng thực quản có lớp cơ vòng để đóng lại - chỉ mở ra cho thức ăn xuống thực quản khi nuốt. Và các đồng xu thường bị mắc tại đấy. Chúng tôi gọi đầy đủ là "dị vật đồng xu ở miệng thực quản" để phân biệt với các dị vật hóc xương chui sâu xuống thực quản (loại này có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm).

Sau khi bị dị vật đồng xu, trẻ sẽ bị nuốt vướng, đau, khó nuốt, miệng chảy nhiều nước bọt. Chúng ta không được bắt trẻ ăn rau hay thức ăn, vì hy vọng đồng xu sẽ trôi xuống dạ dày, và cũng không được tự móc họng để gây nôn vì cho rằng có thể nôn ngược ra đồng xu. Những dị vật này phải được soi gắp tại các khoa TMH. Một số trường hợp phải gây mê đểdễ dàng lấy dị vật và tránh tổn thương do trẻ dãy dụa kích thích khi thực hiện thủ thuật soi gắp dị vật.

3. Dị vật ở ống tai ngoài

Ống tai ngoài thuộc về cơ quan nghe, dị vật ở đây ít gặp hơn ở mũi và thực quản. Các dị vật thường gặp cũng là các loại đồ chơi giống như dị vật ở mũi. Song các dị vật sắc nhọn có thểgây ra rách thủng màng nhĩ và gây viêm tai giữa mủ hoặc chọc sâu vào tai giữa, tai trong sẽrất nguy hiểm (Ngay cả khi bỏ sót, hoặc tự móc gắp có thể gây phù nề da ống tai ngoài và nhiễm trùng làm mủ).

Những dị vật nhỏ trơn sẽ được các bác sĩ gắp lấy dễ dàng với Pince hoặc 1 thìa móc nhỏ(Curette). Một số trường hợp để lâu phù nề hẹp ống tai ngoài hay dị vật to xù xì sẽ phải thực hiện dưới gây mê.

Trên đây là ba loại dị vật nhẹ, thường gặp ở trẻ em nhất là vào dịp nghỉ hè. Mong rằng các bậc cha mẹ quan tâm nhiều hơn tới phòng bệnh, tránh cho trẻ chơi các đồ chơi nhỏ trơn dễtụt vào tai mũi họng, và nhất là tránh ngậm các đồ chơi này. Nếu trẻ đã bị mắc dị vật cần được khám phát hiện và lấy dị vật sớm ở các cơ sở tai mũi họng.

Ngoài ba loại tai nạn dị vật trên đây, còn có nhiều loại dị vật trong TMH có thể nặng và gây nhiều biến chứng nguy hiểm và có thể tử vong (như dị vật đường thở lọt vào thanh - khí - phế quản hay hóc xương vào thực quản). Chúng tôi sẽ đề cập ở các bài viết tiếp sau.

Ts - Bs Nguyễn Đình Phúc

Phó Chủ nhiệm Bộ môn TMH (ĐHYHN)

Theo Mevabe

spacer
spacer
spacer
Ý kiến của bạn
spacer
spacer
 
spacer
spacer
GửiNhập lại
spacer
spacer
spacer